Promotieonderzoek Judith Van Puyvelde
In haar onderzoek, plaatst Judith Atelier Nicolas in een bredere context van technologische vernieuwing, de heropleving van de glasschilderkunst in West-Europa in de 19e en 20e eeuw.
Glasambacht
De waardering voor gebrandschilderd glas-in-lood varieerde door de eeuwen heen. De techniek werd vooral toegepast in de late Middeleeuwen, maar de Reformatie en de classicistische voorkeur voor een natuurlijke lichtinval hielden de vraag naar kleurrijk glas vervolgens langdurig laag. Veel middeleeuws glas werd vervangen, vernield of verkocht.
Rond 1800 begon de heropleving van de glasschilderkunst in West-Europa. In Nederland bracht het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853 een verandering teweeg. Kerken, kloosters en kathedralen werden gerestaureerd en nieuwe werden opgetrokken. De vraag naar gebrandschilderd glas-in-lood nam hierdoor enorm toe. Het Atelier Glasschilderkunst Frans Nicolas en Zonen, later Max Weiss (1855-1940/1968), uit Roermond speelde hierop in door zich te specialiseren in de vervaardiging van ramen in de toen heersende neogotische smaak. Atelier F. Nicolas en Zonen groeide uit tot het grootste en belangrijkste Nederlandse glasatelier. Atelier Nicolas produceerde ramen voor talrijke religieuze gebouwen en seculiere gebouwen in Nederland, buurlanden en ver daarbuiten. In de twintigste eeuw brak Joep Nicolas, de bekendste telg van de Nicolas familie, met de neogotische ramen die zijn vader en grootvader produceerden en kreeg de expressie van de kunstenaar een plaats binnen het glasambacht.
Onderzoek
De technieken van gebrandschilderd glas-in-lood zijn sinds de Middeleeuwen weinig veranderd. Uiteraard zijn er in het productieproces enkele vernieuwingen aangebracht die het proces vereenvoudigen zoals elektrische ovens en modernisering van het gereedschap. In haar onderzoek, plaatst Judith Atelier Nicolas in die bredere context van technologische vernieuwing, de heropleving van de glasschilderkunst in West-Europa in de 19e en 20e eeuw, internationale contacten, de neogotiek, … Het onderzoek heeft aandacht voor de circulatie van kennis, mensen en stijl binnen Atelier Nicolas en in het netwerk rond het glasatelier.
LIMES
Judith haar promotieonderzoek is onderdeel van het faculteit brede LIMES-project. In dit project onderzoeken dertien promovendi de veranderende grenzen van Europa. Het project verkreeg fondsen van de Europese Unie binnen het Horizon 2020 research and innovation programme.
Door deze beurs kan Judith stagelopen bij het SHCL. Tijdens haar werkstage werkt Judith aan de inventarisatie van het bedrijfsarchief van glasatelier Flos uit Steyl. Dit glasatelier werd opgericht rond 1900 en was actief tot 2017. De werkstage laat Judith toe om een ander glasatelier van naderbij te bekijken. Ook is de stage een diepgaande kennismaking met de kunst van het archiveren en inventariseren van particulier erfgoed.