dr. Annet Schoot Uiterkamp

In 2022 promoveerde Annet op het onderwerp 'Kolen en kampen: tewerkstelling van politieke delinquenten in Nederlandse steenkolenmijnen, 1945-1958'. Klik hier voor de video van haar PhD verdediging.

Na de bevrijding in 1944/45 zocht men in Nederland naar een oplossing van twee grote problemen, naast talloze andere. Enerzijds moest het land worden opgebouwd, terwijl er een tekort was aan alles. Zo werden er te weinig kolen geproduceerd om de industrie weer op gang te brengen en huizen te verwarmen. Anderzijds vergden arrestatie, bewaking en berechting van grote aantallen politieke gevangenen als NSB’ers, SS’ers en andere collaborateurs veel kosten en inspanning.

In Zuid-Limburg, een half jaar eerder bevrijd dan de rest van Nederland, koppelde men het grote aantal gevangenen aan het oplossen van het tekort aan personeel voor de kolenproductie. De particuliere mijnen stonden tussen juni 1945 en december 1948 onder beheer van de staat. In augustus 1945 werden de eerste politieke gevangenen tewerkgesteld in de mijn Willem-Sophia en vanaf medio 1946 volgden de andere mijnen. In 1958 kwam er een einde aan de tewerkstelling.

Vragen die Annet in haar promotieonderzoek aan de orde stelde zijn onder meer: Van wie ging het initiatief tot tewerkstelling uit? Was er sprake van dwangarbeid? Hoe reageerden vrije mijnwerkers? Waren er speciale mijnkampen, hoe werden de gevangenen behandeld? Wilden politieke delinquenten wel naar de mijnen?

Kernpublicaties: 

A. Schoot Uiterkamp, ' ‘Voorloopig in alle stilte’. Tewerkstelling van politieke gevangenen in de mijn Willem-Sophia te Spekholzerheide (1945-1946)', Studies over de sociaal-economische geschiedenis van Limburg / Jaarboek SHCL 62 (2017) 166-192.

A. Schoot Uiterkamp, ‘Stutter, houwer, vliegenier. Sociaal-professioneel profiel van tewerkgestelden in de Willem-Sophia, 1945-1946’, Studies over de sociaal-economische geschiedenis van Limburg / Jaarboek SHCL 63 (2018) 204-245.